شکاف عمیق میان ظرفیت و عملکرد پژوهشی در دانشگاه آزاد واحد میناب

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، هم‌زمان با فرارسیدن هفته پژوهش و درحالی که دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور در این ایام به بررسی دستاورد‌ها و چالش‌های علمی خود می‌پردازند، نگاهی به وضعیت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد میناب نشان می‌دهد این واحد با وجود برخورداری از ظرفیت‌های قابل توجه از نظر تولید علم و فعالیت پژوهشی در شرایط مطلوب قرار ندارد.

براساس داده‌های سامانه اطلاعات دانشی سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی به‌روزرسانی‌شده در ۱۵ آذرماه ۱۴۰۴ این واحد دارای ۱۰ عضو هیئت علمی، ۱۷۷۸ دانشجو درحال تحصیل و ۹۳ دانشجوی تحصیلات تکمیلی ثبت‌نام شده‌اند.

عملکرد پژوهشی محدود

این آمار واحد میناب را به یکی از مراکز مهم علمی شرق هرمزگان تبدیل می‌کند، اما خروجی پژوهشی آن نشان می‌دهد که این ظرفیت‌ها هنوز بالفعل نشده‌اند.

طبق اطلاعات منتشرشده، تاکنون تنها ۱۸ مقاله علمی توسط اعضای هیئت علمی این واحد ثبت شده است؛ مهم‌تر آن از زمان مدیریت فعلی دانشگاه باقر بارانی‌نیا که از سال سال ۱۳۹۹ توسط محمدمهدی طهرانچی منصوب شده تا سال ۱۴۰۳ تنها یک مقاله علمی به‌صورت مشترک توسط استادیاران صفدر قصمی شهواری (عضو هیئت علمی واحد میناب) و راضیه شمسی (عضو هیئت علمی مرکز اوز لارستان) منتشر شده است. این ارقام نشان می‌دهد خروجی پژوهشی دانشگاه با استاندارد‌های معمول و با حجم دانشجویان تحصیلات تکمیلی تناسب ندارد.

شکاف میان توان بالقوه و عملکرد واقعی

هفته پژوهش فرصتی است برای مرور نقش دانشگاه‌ها در توسعه علمی و کمک به حل مسائل جامعه؛ اما بررسی وضعیت واحد میناب نشان می‌دهد این دانشگاه با وجود ظرفیت بالای انسانی، تاکنون نتوانسته نقش مؤثری در حوزه پژوهش ایفا کند.

بزرگ‌ترین واحد شرق استان در حالی معرفی می‌شود که میزان تولید علم آن در سال‌های اخیر رو به کاهش بوده، ارتباطش با نهاد‌های اجرایی برای انجام طرح‌های پژوهشی محدود و از ظرفیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای تولید دانش کاربردی به‌طور مطلوب استفاده نشده است. این وضعیت باعث شده نقش دانشگاه در تصمیم‌سازی، مشاوره به مدیران محلی و ارائه راهکار‌های علمی برای مسائل شهرستان و منطقه کم‌رنگ باشد.

• در ادامه حتما بخوانید

  بی‌خبری در عصر ارتباطات؛ وقتی یک سهل‌انگاری، آینده را نابود می‌کند

پیامد‌های ضعف پژوهشی برای منطقه

کاهش فعالیت‌های پژوهشی پیامد‌هایی مهم برای شهرستان میناب و شرق هرمزگان دارد؛ این درحالی است که شهرستان میناب با مسائل مهمی همچون بحران آب، مشکلات شهری، بیکاری، آسیب‌های اجتماعی و نیاز به نوآوری در بخش مختلف مواجه است و می‌تواند از توان علمی دانشگاه بهره‌مند شود.

به مناسبت هفته پژوهش پرداختن به راهکار‌های تقویت فعالیت علمی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که میتوان به تدوین نقشه جامع پژوهش واحد میناب براساس نیاز‌های واقعی شهرستان، ایجاد مرکز مطالعات منطقه‌ای، تقویت نظام تشویقی پژوهش، انعقاد تفاهم‌نامه‌های پژوهشی فعال و هدایت پایان‌نامه‌های دانشجویان تحصیلات تکمیلی به سمت حل مسائل واقعی شهرستان اشاره کرد. هفته پژوهش یادآور اهمیت نقش دانشگاه‌ها در تولید علم و کمک به حل مسائل جامعه است.

مدیریت پژوهش‌گریز؛ مسئله‌ای فراتر از آمار

به باور کارشناسان و با توجه به داده‌های موجود مدیران فعلی دانشگاه تمرکز مؤثری بر حوزه پژوهش و فعالیت‌های علمی نداشته‌اند. آنچه از روند چند سال اخیر برمی‌آید این است که مدیریت واحد بیش از آنکه به رسالت اصلی دانشگاه یعنی تولید علم، حل مسئله و گره‌گشایی علمی از مشکلات منطقه بپردازد، درگیر امور اجرایی و روزمرگی شده است؛ چنین رویکردی دانشگاه را از مسیر طبیعی رشد علمی خارج و شکاف میان توان بالقوه و عملکرد واقعی را عمیق‌تر کرده است.

نبود مدیریت توانمند پژوهشی؛ مانع اصلی تحول دانشگاه

کارشناسان معتقدند استفاده از مدیران توانمند و آشنا با رویکرد‌های پژوهش‌محور در رأس واحد‌های دانشگاهی، شرط اساسی مسئله‌محوری دانشگاه و اثرگذاری مستقیم آن بر توسعه منطقه است.

حضور مدیریتی که پژوهش را اولویت بداند به‌جای امور روزمره می‌تواند ظرفیت اعضای هیئت علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی را فعال کند و دانشگاه را به نهادی تبدیل نماید که برای مسائل منطقه راه‌حل تولید می‌کند. در مقابل مدیریت غیرپژوهشی، محوریت علمی دانشگاه را تضعیف و روند‌های رو به رشد را متوقف می‌کند.

بررسی وضعیت دانشگاه آزاد اسلامی واحد میناب نشان می‌دهد این واحد با وجود ظرفیت‌های گسترده انسانی و آموزشی، در حوزه پژوهش با چالشی جدی مواجه است و خروجی آن با عنوان تبلیغاتی خود همخوانی ندارد. اگر برنامه‌ریزی دقیق، سیاست‌گذاری هدفمند و حمایت‌های لازم در دستور کار قرار گیرد، این دانشگاه می‌تواند به مرکز تولید دانش کاربردی و بازوی موثر علمی برای توسعه شرق هرمزگان تبدیل شود.